غلطيابي املايي فارسي
غلطيابي املايي از جمله كارهاي هوشمندانهاي است كه معمولا انجام آن به شكل كامل براي انسان بسيار سادهتر از ماشين است. اصولا غلطيابي در زبان باروري مانند فارسي كه با امكانات وسيع تركيبسازي لغات گوناگوني در آن ساخته ميشوند و در اين ساخت و ساز گاهي استثناهاي كاملا خاصي نيز بروز خواهند كرد، براي يك سيستم غير هوشمند كار سادهاي نيست. علاوه بر آن در برخي مواقع اختلاف نظرهاي سليقهاي در خصوص نحوه نوشتن درست كلمات نيز وجود دارد، بعنوان مثال اينكه ياي نكره حتما بايستي به شكل جدا مانند: كتابي نوشته شود و يا ميتوان آنرا به صورت كتابي نيز نوشت. و يا مواردي مانند استفاده از تشديد، تنوين و غيره… و يا نحوه چسباندن حرف ب به آغاز كلمات مانند "بعنوان" در مقابل "به عنوان" و بسياري نكات ديگر. بنابراين آشكار است كه آنجاييكه حتي ممكن است بين افراد بر سر املاي صحيح لغات اختلاف نظرهايي وجود داشته باشد، نميتوان از ماشين انتظار داشت تا بتواند بشكلي كامل در اين مورد تصميمگيري كند. نكته ديگر آنست كه از آنجاييكه غلطياب املايي لغات را به تفكيك و بدون در نظر گرفتن معناي متني كه در آن قرار گرفتهاند مورد بررسي قرار ميدهد، از ديد آن تنها درست بودن لغت مهم است و اينكه آيا در اين متن اين لغت ميتواند معنايي داشته باشد مورد نظر قرار نميگيرد. براي مثال در همين چند كلمه "مورد نظر قرار نميگيرد" دقت كنيد. اگر بجاي كلمه نظر من اشتباها كلمه نطر را تايپ كنم غلطياب اين لغت را بعنوان يك غلط املايي تشخيص خواهد داد اما اگر بجاي اين كلمه لغت نذر تايپ شود، غلطياب آنرا لغت صحيحي فرض خواهد كرد درحاليكه هر شخص ديگري ممكن است آنرا يك غلط فاحش املايي تلقي كند.
اما اگر واقعا اينطور است حسن استفاده از يك غلطياب املايي چه خواهد بود؟ براي پاسخ دادن به اين سوال ابتدا بايستي دانست كه منظور از غلطياب املايي كامپيوتري جستجوي يك متن و يافتن خطاهايي است كه كاربر به هنگام تايپ مطالب مرتكب آن شده است و نه يافتن لغاتي كه اصولا كاربر انساني املاي صحيح آنها را نميدانسته است. براي درك بهتر اين مطلب شايد بهتر باشد به مثال قبلي دوباره توجه كنيم در اين مثال واقعا منظور از استفاده از غلطياب جلوگيري از خطاي تايپي كاربر در تايپ حرف ط به ظ در كلمه "نظر" ميباشد كه احتمال بروز آن بسيار زياد است نه يافتن اشتباه كاربر در بكار بردن كلمه "نذر" بجاي "نظر" كه احتمال بروز چنين خطاي تايپي كاملا بعيد ميباشد.
نكته ديگر آن دسته از غلطهاي املايي ميباشند كه به ترتيبي به مسايل تايپ و رسمالخط مربوط ميباشند. بعنوان مثال رعايت كردن فاصلهها در تايپ لغات يكي از اين موارد است. مثلا تركيب "درمورد" بدون فاصله بين لغتهاي "در" و "مورد" از ديد غلطياب اشتباه محسوب خواهد شد. مسئله ديگر رعايت "فاصله كوچك" است اين علامت معمولا با تركيب كليدهاي SHIFT+BACKSPACE و يا SHIFT+X بسته به نوع ويندوز ساخته ميشود. براي مثال در تركيب "خانهها" بين كلمه "خانه" و علامت جمع "ها" بايستي از يك فاصلهكوچك استفاده شود، درغيراينصورت تركيبهايي مانند "خانهها" و "خانه ها" اشتباه خواهند بود.
امكانات غلطياب
نرمافزار غلطياب املايي حاضر در واقع مجموعهاي از توابع است كه توسط نرمافزار اصلي (Office) براي غلطياب املايي مورد استفاده قرار ميگيرد، بنابراين امكاناتي كه اين نرمافزار در اختيار قرار ميدهد تا حد زيادي بستگي به امكانات غلطيابي در نرمافزار اصلي دارد. براي مثال امكان غلطيابي به هنگام تايپ در Word 6.0 پيشبيني نشده است و به همين دليل غلطياب املايي فارسي نيز اين امكان را نخواهد داشت، درصورتيكه اين امكان در Word 97 موجود است و در مورد فارسي نيز قابل استفاده خواهدبود. از آنجاييكه غلطياب حاضر با استفاده از استانداردهاي مايكروسافت در خصوص غلطيابي املايي (Common Spelling API) تهيه شده است، هماهنگي اين غلطياب با مجموعه نرمافزارهاي اين شركت حفظ شده و انتظار ميرود در نسخههاي جديدتر نيز كاربرد داشته باشد. در حال حاضر غلطياب املايي تهيه شده، در مجموعه نرمافزارهاي OfficeXP، Office2000 و Offoce2003 قابل نصب و استفاده ميباشد.
کد:
http://rapidshare.com/files/238224764/spell.exe
کد:
http://www.pariansoft.com/Products/SpellChecker.html